Ogólnie rzecz biorąc, w firmie (każdej – nawet w banku) znajduje się dużo „paliwa”. Tym paliwem jest wszystko to, co nas otacza, np. biurko, papier, palety, izolacja, podłogi, wykładziny itd. W firmach produkcyjnych dodatkowo dochodzi płynna chemia – czy to w postaci surowca, czy produktu gotowego, czy też w innej formie. Cała chemia organiczna, a nawet więcej.
W tym artykule skupimy się na płynnej chemii łatwopalnej. Jest ona oznaczona graficznie w ten sposób:
Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania
Za każdą substancją chemiczną będącą w użyciu i obrocie na terenie UE musi iść karta charakterystyki. Piktogram ma za zadanie szybkie poinformowanie użytkownika o zagrożeniu, karta charakterystyki natomiast podaje informacje szczegółowe. Więcej informacji tutaj: gov.pl – zmienione rozporządzenie CLP.
Karta charakterystyki jest podzielona na 16 sekcji i zawiera w nich komplet wiedzy o danej substancji. Wszystkie 16 sekcji ma swoje uzasadnienie i jest konieczne. Tu jednak chcę wskazać na sekcję 9 (właściwości fizyczne i chemiczne), ponieważ to ona powie nam, jak dana substancja zachowa się pod względem pożarowym.
To informacja o temperaturze, w jakiej substancja zacznie tworzyć pary. Np. benzyna zaczyna parować w temperaturze około −40°C.
Czy to oznacza, że aby pracować bezpiecznie z benzyną, muszę ją schłodzić poniżej tej temperatury?
Można, ale po co? Wszyscy korzystamy np. ze stacji benzynowych, na których tankowane są samochody właśnie tą benzyną – latem, w temperaturach przekraczających +30°C.
Wystarczy, że zadbamy o brak źródła zapłonu. W praktyce na stacji benzynowej obowiązuje zakaz używania otwartego ognia oraz wyznaczona jest tzw. strefa 2. Dzięki temu możemy bezpiecznie pracować z benzyną.
Kolejny parametr – temperatura samozapłonu – jest dla większości substancji używanych w codziennej działalności bardzo wysoka. Np. dla benzyny wynosi powyżej 300°C. To oznacza, że bez źródła zapłonu możemy bezpiecznie pracować aż do teoretycznych 299°C. W normalnej praktyce takie temperatury się nie zdarzają.
Każda substancja oznaczona piktogramem z płomieniem stwarza zagrożenie pożarem, ale nie każda jest wybuchowa. Dla tych, które są – karta charakterystyki podaje tzw. granice wybuchowości. W podanych granicach dodatkowo zagraża nam wybuch. Np. benzyna wybucha w granicach:
Poniżej dolnej – nie będzie się palić ani wybuchać (mieszanka zbyt uboga). Powyżej górnej – może się palić, ale nie wybuchnie (mieszanka zbyt bogata).
Na tej samej zasadzie zachowują się także inne substancje. Poniżej tabela z parametrami dla tych najczęściej spotykanych:
| Substancja | Temperatura zapłonu (°C) | Temperatura samozapłonu (°C) | DGW (% obj.) | GGW (% obj.) |
|---|---|---|---|---|
| Aceton | −20 | 465 | 2,6 | 13 |
| Benzen | −11 | 498 | 1,2 | 7,8 |
| Etanol | 13 | 363 | 3,3 | 19 |
| Heptan | −4 | 204 | 1,1 | 6,7 |
| Metanol | 11 | 464 | 6,0 | 36 |
| Toluenu | 4 | 480 | 1,2 | 7,1 |
| Eter dietylowy | −45 | 160 | 1,9 | 36 |
| Izopropanol (IPA) | 12 | 399 | 2,0 | 12 |
| Acetylen | −17 | 305 | 2,5 | 100 |
| Wodór | −253 | 500 | 4,0 | 75 |
Potrzebujesz dodatkowej kontroli temperatury ze względów technologicznych? Zastanawiasz się, czy w Twoich warunkach jest możliwy wybuch i musisz mieć DZPW?.
Przedyskutujemy wymaganą dokumentację od strony prawnej oraz zaproponujemy rozwiązanie dla Twojej sytuacji.
Wyposażenie
