Wszędzie tam, gdzie substancja jest oznaczona piktogramem z płomieniem (GHS02), tam gdzie w karcie charakterystyki mamy podane granice wybuchowości albo tam gdzie karta charakterystyki stwierdza, że substancja może tworzyć wybuchową mieszaninę z powietrzem, możemy podejrzewać, że w pewnych warunkach może dojść do wybuchu. To samo może zdarzyć się z gazami oraz z pyłami (te należy traktować oddzielnie ale gdy substancje łatwopalne, gazy i pyły znajdują się pod jednym dachem, trzeba wziąć pod uwagę możliwe oddziaływania między nimi).
Prawo zobowiązuje właściciela ryzyka do działania: Dz.U.2010.138.931 (tekst aktu) Wersja od: 30 lipca 2010 r.
§ 7. 1. Pracodawca, przed udostępnieniem miejsca pracy, powinien sporządzić dokument zabezpieczenia przed wybuchem, na podstawie oceny ryzyka, o której mowa w § 4 ust. 4 i 5. 2. W przypadku gdy miejsce pracy, znajdujące się w nim urządzenia lub organizacja pracy zostały poddane zmianom mogącym mieć wpływ na wynik oceny ryzyka, pracodawca powinien niezwłocznie dokonać aktualizacji dokumentu. 3. Dokument, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać w szczególności:
opis środków ochronnych, które zostaną podjęte w celu spełnienia wymagań określonych w niniejszym rozporządzeniu oraz ograniczenia szkodliwych skutków wybuchu;
wykaz przestrzeni zagrożonych wybuchem wraz z ich klasyfikacją na strefy;
oświadczenie pracodawcy, że:
miejsca pracy, urządzenia, a także urządzenia ostrzegawcze są zaprojektowane, używane i konserwowane w sposób zapewniający bezpieczne i właściwe ich funkcjonowanie,
urządzenia spełniają wymagania przewidziane w przepisach dotyczących minimalnych wymagań BHP,
dokonano oceny ryzyka związanego z możliwością wystąpienia atmosfery wybuchowej;
określenie terminów dokonywania przeglądu stosowanych środków ochronnych,
określenie zasad koordynacji dla osób wykonujących pracę na rzecz różnych pracodawców w tym samym miejscu pracy.
Co ważne, prawo nie określa jak taki dokument ma wyglądać!
Część II: Ocena Zagrożenia Wybuchem – informacje szczegółowe
Identyfikacja substancji palnych oraz ich właściwości
Opis miejsc pracy – zakład
Opis miejsc pracy – pomieszczenie
Ocena zagrożenia wybuchem
Scenariusz emisji przez 48 godzin
Ocena prawdopodobieństwa występowania atmosfery wybuchowej
Ocena czasu występowania atmosfery wybuchowej
Identyfikacja źródeł zapłonu
Ocena wartości ryzyka procesowego (metoda PRAM)
Strefy zagrożenia wybuchem
Część III: Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem
Opis i zabezpieczenia pomieszczenia
Certyfikacja zabezpieczeń
Zalecenia i środki zapobiegawcze
Część IV: Informacje i dokumenty uzupełniające
Załączniki
Literatura
Spis tabel
Spis rysunków
Spis załączników
Każda sytuacja jest inna i do każdej należy podejść indywidualnie. To, co w jednym zakładzie nie będzie stanowiło zagrożenia, może takim być w innym zakładzie.
Podstawa prawna – ATEX
W praktyce należy wziąć pod uwagę przynajmniej kilkanaście innych aktów prawnych, a przede wszystkim:
Dyrektywę ATEX 114 – obowiązki producentów urządzeń ochronnych (tekst dyrektywy) wdrożoną do polskiego prawa przez Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 6 czerwca 2016 r. (tekst aktu),
Dyrektywę ATEX 137 – minimalne wymagania BHP na stanowiskach zagrożonych atmosferą wybuchową (tekst dyrektywy), wdrożoną na podstawie rozporządzenia Dz.U.2010.138.931.
Strefy zagrożenia według PN-EN-IEC-60079-10-1_2021
Zgodnie z normą, strefy określa się na podstawie stopnia emisji oraz efektywności wentylacji:
Stopień emisji
Wysokie rozrzedzenie
Średnie rozrzedzenie
Niskie rozrzedzenie
Dobra
Przeciętna
Słaba
Dobra
Przeciętna
Słaba
Dobra, przeciętna lub słaba
Ciągły
Brak zagrożenia (Strefa 0 NE)a
Strefa 2 (Strefa 0 NE)a
Strefa 1 (Strefa 0 NE)a
Strefa 0
Strefa 0 + Strefa 2c
Strefa 0 + Strefa 1
Strefa 0
Pierwszego stopnia
Brak zagrożenia (Strefa 1 NE)a
Strefa 2 (Strefa 1 NE)a
Strefa 2 (Strefa 1 NE)a
Strefa 1
Strefa 1 + Strefa 2
Strefa 1 + Strefa 2
Strefa 1 lub Strefa 0d
Drugiego stopniab
Brak zagrożenia (Strefa 2 NE)a
Brak zagrożenia (Strefa 2 NE)a
Strefa 2
Strefa 2
Strefa 2
Strefa 2
Strefa 1 i nawet Strefa 0d
a Strefa 0 NE, 1 NE, 2 NE wskazuje teoretyczną Strefę, która byłaby pomijalnych rozmiarów w normalnych warunkach. b Rozmiar Strefy 2 utworzonej przez wypływ drugiego stopnia może powiększyć się do wypływu stopnia pierwszego lub ciągłego, a w takim przypadku należy rozważyć powiększenie Strefy. c Nie wyznacza się Strefy 1. Mała Strefa 0 jest w miejscu, gdzie wypływ nie jest objęty działaniem wentylacji oraz większa Strefa 2, gdy wentylacja nie działa. d Powstanie Strefa 0, jeśli wentylacja jest słaba, a wypływ jest takiej wielkości, że atmosfera wybuchowa występuje praktycznie ciągle (warunki zbliżone do tych bez wentylacji). „+” oznacza „otoczona przez”.
Masz w zakładzie substancje łatwopalne? Chcesz porozmawiać o tym, czy trzeba coś z tym zrobić? Chcesz sprawdzić DZPW, który funkcjonuje w zakładzie?
Wyposażenie
