Elastyczne wanny wychwytowe do beczek, pojemników IBC i maszyn

Elastyczne wanny wychwytowe są przeznaczone do zabezpieczania miejsc magazynowania, przelewania, dozowania i użytkowania substancji płynnych. Ich podstawowym zadaniem jest zatrzymanie cieczy wydostającej się z nieszczelnej beczki, pojemnika IBC, instalacji, maszyny lub pojazdu oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się wycieku po posadzce.

W przeciwieństwie do tradycyjnych wanien stalowych i polietylenowych modele elastyczne można szybko rozłożyć w wybranym miejscu, a po zakończeniu użytkowania opróżnić, oczyścić i złożyć. Dzięki temu zajmują niewiele miejsca podczas przechowywania i mogą być łatwo przenoszone pomiędzy stanowiskami pracy.

Gdzie stosuje się elastyczne wanny wychwytowe?

Składane wanny wychwytowe znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko niekontrolowanego wycieku cieczy, a zabezpieczenie retencyjne powinno być mobilne, tymczasowe lub używane okresowo.

Produkty z tej kategorii mogą być stosowane między innymi w:

- zakładach produkcyjnych
- magazynach chemicznych
- warsztatach i serwisach
- działach utrzymania ruchu
- centrach logistycznych
- bazach transportowych
- laboratoriach
- zakładach gospodarki odpadami
- strefach przeładunku i dozowania cieczy

Elastyczna wanna wychwytowa może być wykorzystywana pod pojedyncze beczki, kilka beczek, jeden lub kilka pojemników IBC, maszyny przemysłowe, urządzenia techniczne, pompy, instalacje oraz pojazdy, z których może nastąpić wyciek oleju, paliwa lub innej substancji płynnej.

Wanny wychwytowe pod beczki i pojemniki IBC

W kategorii dostępne są elastyczne wanny wychwytowe przeznaczone pod różną liczbę pojemników. Pozwala to dopasować powierzchnię roboczą i pojemność wychwytu do konkretnego stanowiska pracy.

Dostępne są między innymi:

wanny wychwytowe pod jedną beczkę
wanny pod dwie lub cztery beczki
wanny pod jeden pojemnik IBC
wanny pod kilka pojemników IBC
duże wanny umożliwiające wjazd wózków, maszyn i pojazdów

Większe modele mogą tworzyć wspólną strefę retencyjną dla kilku zbiorników. Przed umieszczeniem różnych substancji na jednej wannie należy jednak sprawdzić ich wzajemną kompatybilność chemiczną. Media, które po zmieszaniu mogą gwałtownie reagować, wydzielać ciepło, gazy palne albo toksyczne, powinny być przechowywane w oddzielnych przestrzeniach wychwytowych.

Elastyczna i składana konstrukcja

Elastyczne wanny wychwytowe są wykonywane z wytrzymałej tkaniny technicznej. Zastosowanie elastycznych ścian i wyjmowanych wsporników umożliwia szybki montaż bez wykonywania prac budowlanych i bez trwałego mocowania produktu do posadzki.

Po wyjęciu odpowiednich wsporników można opuścić bok wanny, co ułatwia wprowadzenie beczki, pojemnika IBC, wózka lub innego urządzenia. Po zakończeniu operacji ściana powinna zostać ponownie podniesiona i właściwie zabezpieczona.

Po opróżnieniu i oczyszczeniu wannę można złożyć oraz przechowywać na półce lub regale. Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne w zakładach, w których zabezpieczenie przed wyciekiem jest potrzebne tylko podczas określonych procesów, przeładunków, remontów albo prac serwisowych.

Wytrzymała tkanina powlekana EVA

Wanny wykonywane są z technicznej tkaniny poliestrowej powlekanej materiałem EVA. Konstrukcja łączy elastyczność potrzebną do składania produktu z odpornością mechaniczną wymaganą w środowisku przemysłowym.

Powleczenie EVA wykazuje odporność na wiele substancji stosowanych w zakładach pracy, w tym wybrane oleje, paliwa, glikole, alkohole techniczne oraz roztwory kwasów. Odporność chemiczna zależy jednak od rodzaju substancji, jej stężenia, temperatury i czasu kontaktu.

Przed zastosowaniem wanny należy sprawdzić kompatybilność materiału z konkretnym medium na podstawie tabeli odporności chemicznej oraz informacji zawartych w karcie charakterystyki. Brak substancji w tabeli nie powinien być traktowany jako potwierdzenie odporności materiału.

Jak dobrać pojemność elastycznej wanny wychwytowej?

Pojemność wanny powinna być dostosowana do liczby i objętości magazynowanych pojemników, właściwości substancji oraz możliwego scenariusza awarii.

W praktyce technicznej często przyjmuje się, że pojemność wychwytu powinna odpowiadać co najmniej 110% objętości największego pojemnika lub określonej części łącznej pojemności wszystkich zbiorników. Nie jest to jednak jeden uniwersalny wymóg prawny obowiązujący w każdym przypadku magazynowania substancji chemicznych w Polsce.

Przy doborze wanny należy uwzględnić:

pojemność największego pojemnika
łączną ilość magazynowanych cieczy
rzeczywistą wolną przestrzeń retencyjną
objętość elementów ustawionych wewnątrz wanny
rodzaj i właściwości magazynowanych substancji
miejsce ustawienia wanny
obecność kanalizacji i odpływów
wymagania karty charakterystyki
wyniki oceny ryzyka

W przypadku ustawienia beczek, pojemników IBC, palet lub urządzeń wewnątrz wanny część nominalnej objętości może zostać zajęta. Z tego względu warto dobierać produkt z odpowiednim zapasem pojemności.

Mobilna wanna wychwytowa jako zabezpieczenie awaryjne

Składane wanny wychwytowe mogą być przechowywane jako element wyposażenia awaryjnego na wypadek rozszczelnienia zbiornika, instalacji, pojazdu lub maszyny. Po złożeniu zajmują niewiele miejsca, dlatego można umieścić je w magazynie wyposażenia przeciwrozlewowego razem z sorbentami, rękawami, poduszkami sorpcyjnymi i pojemnikami na odpady.

W razie wycieku wannę można szybko rozłożyć i wykorzystać do ograniczenia rozlewiska albo zabezpieczenia nieszczelnego pojemnika do czasu przepompowania substancji do opakowania zastępczego.

Możliwość wjazdu wózkiem lub pojazdem

W wielu modelach możliwe jest opuszczenie jednej ze ścian i wprowadzenie beczki, pojemnika IBC, maszyny lub pojazdu. Ułatwia to organizację prac przeładunkowych, serwisowych i remontowych.

Podczas wjazdu należy zachować ostrożność, aby koła, widły, uszkodzone palety lub ostre elementy nie przecięły materiału. Podłoże pod wanną powinno być równe, stabilne i oczyszczone z opiłków metalu, szkła, kamieni oraz innych przedmiotów mogących uszkodzić tkaninę.

Odporność chemiczna i segregacja substancji

Dobór elastycznej wanny wychwytowej powinien uwzględniać odporność materiału na magazynowaną substancję. Należy sprawdzić nie tylko nazwę medium, ale również jego stężenie, temperaturę i przewidywany czas kontaktu.

Na jednej wannie nie należy umieszczać substancji, które po zmieszaniu mogą powodować:

gwałtowne wydzielanie ciepła
powstanie pożaru
wydzielanie gazów palnych
wydzielanie gazów toksycznych
gwałtowny wzrost ciśnienia
rozpryskiwanie mieszaniny żrącej

Przed wspólnym magazynowaniem kilku substancji należy przeanalizować ich karty charakterystyki, w szczególności informacje dotyczące stabilności, reaktywności i materiałów niezgodnych.

Kontrola i czyszczenie elastycznej wanny

Przed każdym użyciem należy sprawdzić stan powierzchni materiału, narożników, połączeń i elementów stabilizujących. Wanna nie powinna posiadać przecięć, przetarć, trwałych odkształceń ani śladów chemicznego osłabienia materiału.

Po wycieku ciecz należy usunąć zgodnie z kartą charakterystyki i zakładową instrukcją awaryjną. Do zebrania substancji można wykorzystać odpowiednio dobrane sorbenty, pompy lub inne urządzenia kompatybilne z danym medium.

Po opróżnieniu wannę należy dokładnie oczyścić, wysuszyć i ponownie sprawdzić jej szczelność. Zużyte sorbenty i zebrana ciecz mogą wymagać zaklasyfikowania jako odpady niebezpieczne.

Ograniczenia stosowania

Elastyczna wanna wychwytowa nie jest zbiornikiem przeznaczonym do stałego magazynowania cieczy ani opakowaniem transportowym. Jej funkcją jest awaryjne zatrzymanie substancji wydostającej się z umieszczonych w niej pojemników, maszyn lub instalacji.

Produkt nie zastępuje:

segregacji chemikaliów
prawidłowego oznakowania substancji
wentylacji pomieszczenia
ochrony przeciwpożarowej
ochrony przeciwwybuchowej
procedur reagowania na awarie
środków ochrony indywidualnej

W przypadku cieczy łatwopalnych należy dodatkowo uwzględnić ryzyko powstawania atmosfery wybuchowej, źródła zapłonu, wentylację oraz konieczność uziemienia zbiorników, pomp, przewodów i pozostałych elementów instalacji.

Wanny wychwytowe a obowiązki BHP

Zgodnie z art. 207 § 2 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W przypadku magazynowania i stosowania substancji chemicznych oznacza to między innymi konieczność ograniczenia skutków możliwych wycieków.

Dobór wanny wychwytowej powinien wynikać z oceny ryzyka, kart charakterystyki, właściwości przechowywanych mediów oraz organizacji stanowiska pracy. Pracownicy powinni zostać przeszkoleni w zakresie rozstawiania wanny, reagowania na wyciek, stosowania sorbentów oraz używania wymaganych środków ochrony indywidualnej.

Ochrona środowiska przed skutkami wycieku

Elastyczne wanny wychwytowe pomagają ograniczyć ryzyko przedostania się olejów, paliw i chemikaliów do gruntu, kanalizacji, wód powierzchniowych oraz instalacji zakładowych.

Szybkie zatrzymanie rozlewiska może zmniejszyć zakres skażenia, ilość powstających odpadów i koszty związane z oczyszczaniem powierzchni. Odpowiednio dobrana wanna stanowi ważny element organizacji bezpiecznego magazynowania i użytkowania substancji płynnych.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się elastyczna wanna wychwytowa od stalowej?

Wanna elastyczna może być składana, przenoszona i szybko rozstawiana w różnych miejscach. Modele stalowe są sztywne i najczęściej przeznaczone do stałego magazynowania pojemników w jednym miejscu.

Czy elastyczna wanna nadaje się pod pojemnik IBC?

Tak. Dostępne są modele przeznaczone pod jeden lub kilka pojemników IBC. Należy dobrać odpowiednią powierzchnię, pojemność wychwytu i odporność chemiczną materiału.

Czy można wjechać wózkiem do wanny?

W wielu modelach można opuścić wybrany bok i wprowadzić pojemnik przy użyciu wózka. Manewry należy wykonywać ostrożnie, aby nie przeciąć ani nie przetrzeć materiału.

Czy elastyczna wanna nadaje się do chemikaliów?

Materiał jest odporny na wiele substancji przemysłowych, ale kompatybilność należy każdorazowo sprawdzić w tabeli odporności chemicznej i karcie charakterystyki.

Czy wannę można stosować na zewnątrz?

Tak, jeżeli pozwalają na to parametry produktu i warunki użytkowania. Należy jednak regularnie usuwać wodę opadową, śnieg i zanieczyszczenia, które zmniejszają dostępną pojemność wychwytu.

Akty prawne i dokumenty

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 207 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1907/2006 REACH

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 CLP

Karty charakterystyki magazynowanych substancji

Tabele odporności chemicznej materiałów

Zakładowa ocena ryzyka

Instrukcje postępowania na wypadek wycieku