Bariery przeciwrozlewowe służą do szybkiego ograniczania rozprzestrzeniania się wycieków cieczy, substancji chemicznych oraz zanieczyszczonych wód gaśniczych. Stosuje się je w drzwiach, bramach, przejazdach, magazynach chemicznych, halach produkcyjnych i dokach przeładunkowych.

W ofercie znajdują się bariery manualne oraz automatyczne, w tym rozwiązania pneumatyczne i elektromagnetyczne. Odpowiednio dobrana bariera pozwala wydzielić strefę retencyjną i ograniczyć przedostawanie się cieczy do kanalizacji, gruntu lub poza zabezpieczany obszar.

Aktywne filtry

Bariery przeciwrozlewowe służą do ograniczania skutków awaryjnych wycieków substancji chemicznych, olejów, cieczy technologicznych oraz zanieczyszczonych wód gaśniczych. Pozwalają zamknąć drzwi, bramy, przejazdy i doki przeładunkowe, tworząc kontrolowaną strefę retencyjną i ograniczając możliwość przedostania się cieczy do kanalizacji, gruntu lub poza zabezpieczony obszar.

Jak dobrać barierę przeciwrozlewową?

Dobór odpowiedniej bariery przeciwrozlewowej powinien wynikać z charakteru zabezpieczanego miejsca, rodzaju magazynowanych cieczy, wielkości potencjalnego wycieku oraz sposobu użytkowania drzwi, bramy lub przejazdu.

Automatyczne bariery przeciwrozlewowe są przeznaczone przede wszystkim do miejsc intensywnie użytkowanych, w których przejście powinno pozostawać otwarte podczas normalnej pracy. Po otrzymaniu sygnału alarmowego bariera automatycznie przechodzi do pozycji zabezpieczającej. System może współpracować między innymi z SSP, czujnikami cieczy, detektorami gazów, przyciskami awaryjnymi oraz automatyką zakładową.

Manualne bariery przeciwrozlewowe sprawdzają się tam, gdzie zamknięcie zabezpieczanego otworu może zostać wykonane przez pracownika. Ich zaletą jest prosta konstrukcja oraz brak konieczności stosowania rozbudowanej automatyki.

Stałe progi i bariery retencyjne stosuje się w miejscach, w których niewielkie podwyższenie przejazdu nie utrudnia normalnej pracy. Pozwalają trwale wydzielić strefę retencyjną i ograniczyć możliwość wypływu cieczy poza chroniony obszar.

Bariery przeciwrozlewowe do drzwi, bram i doków przeładunkowych

W zależności od miejsca zastosowania bariery mogą zabezpieczać zarówno standardowe drzwi, jak i szerokie bramy przemysłowe oraz doki przeładunkowe.

  • Bariery do drzwi i przejść: stosowane w magazynach chemicznych, laboratoriach, pomieszczeniach technicznych i strefach produkcyjnych. Pozwalają zatrzymać ciecz w obrębie wydzielonego pomieszczenia.
  • Podwójne bariery przeciwrozlewowe: przeznaczone do szerokich bram i przejazdów. Dwa ramiona zamykające otwór z przeciwnych stron umożliwiają zabezpieczenie dużych szerokości.
  • Bariery do doków przeładunkowych: konstrukcje dopasowane do geometrii strefy załadunku. Bariery w kształcie litery U pozwalają ograniczyć możliwość wypływu cieczy przez dok przeładunkowy.
  • Stałe bariery retencyjne: rozwiązania do miejsc, w których możliwe jest trwałe wydzielenie strefy zatrzymywania cieczy.

Bariery do retencji dużych wycieków i wód gaśniczych

Bariera przeciwrozlewowa może stanowić jeden z podstawowych elementów systemu retencji dużych wycieków oraz zanieczyszczonych wód gaśniczych.

W przypadku awarii zbiornika, instalacji technologicznej, beczki lub pojemnika IBC ilość uwolnionej cieczy może znacznie przekraczać możliwości standardowej wanny wychwytowej. Zamknięcie drzwi i bram za pomocą odpowiednio dobranych barier pozwala wykorzystać powierzchnię hali, magazynu lub wydzielonego pomieszczenia jako przestrzeń retencyjną.

System barier może ograniczyć przedostawanie się cieczy:

  • do kanalizacji,
  • do gruntu,
  • do wód powierzchniowych,
  • poza teren zakładu,
  • do sąsiednich pomieszczeń,
  • na drogi i place manewrowe.

Szczególne znaczenie ma retencja wód gaśniczych. Woda pochodząca z instalacji tryskaczowych lub wykorzystywana podczas działań gaśniczych może mieć kontakt z chemikaliami, produktami spalania i pozostałościami po pożarze. Odpowiednio zaprojektowana strefa retencyjna pozwala zatrzymać ją do czasu kontrolowanego odpompowania i zagospodarowania.

Jak dobrać wysokość bariery przeciwrozlewowej?

Wysokość bariery powinna wynikać przede wszystkim z wymaganej objętości retencyjnej oraz powierzchni zabezpieczanego obszaru.

Najczęściej stosowane są bariery o wysokości:

  • 200 mm,
  • 300 mm,
  • 500 mm.

Nie oznacza to jednak, że wyższa bariera zawsze będzie konieczna. Rzeczywista pojemność retencyjna zależy również od powierzchni zabezpieczonego pomieszczenia.

Przykładowo, teoretyczna objętość przestrzeni o powierzchni 100 m² ograniczonej barierą o wysokości 200 mm wynosi 20 m³. W praktyce rzeczywista dostępna pojemność może być niższa ze względu na ukształtowanie posadzki, wyposażenie oraz inne elementy znajdujące się wewnątrz strefy.

Dlatego dobór bariery powinien być poprzedzony analizą:

  • maksymalnej możliwej objętości wycieku,
  • ilości potencjalnych wód gaśniczych,
  • powierzchni strefy retencyjnej,
  • spadków posadzki,
  • rozmieszczenia odpływów,
  • przepustów instalacyjnych,
  • liczby drzwi i bram,
  • możliwego kierunku przepływu cieczy.

Automatyczna czy manualna bariera przeciwrozlewowa?

Cecha / zastosowanie Bariera automatyczna Bariera manualna Stały próg retencyjny
Codzienny ruch przez przejście Bardzo dobre rozwiązanie Dobre, zależnie od konstrukcji Ograniczone
Automatyczne zamknięcie po alarmie Tak Nie Nie dotyczy
Integracja z SSP Tak Nie Nie
Integracja z czujnikiem cieczy Tak Nie Nie
Wymagana reakcja pracownika Nie Tak Nie
Złożoność instalacji Wyższa Niska Bardzo niska
Szerokie bramy przemysłowe Tak Zależnie od modelu Ograniczone
Doki przeładunkowe Tak Możliwe Ograniczone
Retencja wód gaśniczych Tak Tak Tak

Automatyczne bariery pneumatyczne i elektromagnetyczne

Automatyczne bariery przeciwrozlewowe mogą wykorzystywać różne sposoby uruchamiania.

Bariery pneumatyczne są uruchamiane za pomocą siłowników pneumatycznych. Rozwiązanie sprawdza się w standardowych przejściach, szerokich bramach oraz dokach przeładunkowych. System wymaga dostępu do sprężonego powietrza lub zastosowania odpowiedniego układu sprężarkowego.

Bariery z elektromagnesem pozostają podczas normalnej pracy w pozycji otwartej. Po otrzymaniu sygnału alarmowego elektromagnes zwalnia ramię, które w kontrolowany sposób opuszcza się do pozycji zabezpieczającej. Zaletą tego rozwiązania jest brak konieczności wykonywania instalacji pneumatycznej.

Wybór odpowiedniego wariantu powinien uwzględniać istniejącą infrastrukturę zakładu, szerokość zabezpieczanego otworu, intensywność ruchu oraz wymagany sposób aktywacji systemu.

Bariery przeciwrozlewowe w strefach zagrożonych wybuchem

Jeżeli bariera ma być stosowana w miejscu, w którym mogą występować atmosfery potencjalnie wybuchowe, jej wykonanie oraz zastosowane wyposażenie powinny zostać dobrane do klasyfikacji konkretnej strefy.

Dotyczy to przede wszystkim obiektów, w których magazynowane lub stosowane są:

  • ciecze łatwopalne,
  • rozpuszczalniki,
  • alkohole,
  • paliwa,
  • substancje wydzielające palne pary.

W takich przypadkach należy uwzględnić dokument zabezpieczenia przed wybuchem, klasyfikację stref ATEX oraz odpowiedni dobór elementów elektrycznych, czujników i automatyki.

Jaką barierę przeciwrozlewową wybrać?

Rodzaj bariery powinien być dopasowany do miejsca zastosowania oraz przewidywanego scenariusza awaryjnego.

Miejsce / zastosowanie Rekomendowany typ bariery Sposób uruchomienia Najważniejsza zaleta
Standardowe drzwi Manualna lub automatyczna Ręcznie / automatycznie Proste zabezpieczenie pojedynczego przejścia
Intensywnie użytkowane przejście Automatyczna SSP / czujnik / automatyka Brak konieczności ręcznego montażu podczas alarmu
Szeroka brama przemysłowa Automatyczna podwójna Pneumatycznie Możliwość zabezpieczenia dużych szerokości
Dok przeładunkowy Automatyczna U Pneumatycznie Zabezpieczenie strefy doku
Obiekt bez instalacji sprężonego powietrza Automatyczna z elektromagnesem Elektrycznie Brak konieczności instalacji pneumatycznej
Rzadko używane przejście Manualna Ręcznie Prosta konstrukcja
Stała strefa retencyjna Próg retencyjny Stały Brak konieczności uruchamiania
Retencja wód gaśniczych System barier dobrany projektowo Automatycznie lub manualnie Możliwość zatrzymania dużych ilości cieczy

Wymogi prawne i projektowanie systemu retencji

Polskie przepisy nie wskazują jednego uniwersalnego rodzaju bariery przeciwrozlewowej, który musi być stosowany w każdym obiekcie. Dobór rozwiązania powinien wynikać z rodzaju występujących zagrożeń, oceny ryzyka oraz wymagań dotyczących ochrony pracowników i środowiska.

Przy projektowaniu systemu retencji należy uwzględnić między innymi właściwości magazynowanych substancji, informacje zawarte w kartach charakterystyki, sposób prowadzenia działań gaśniczych oraz możliwe drogi przedostawania się cieczy poza zabezpieczony obszar.

Normy i podstawy prawne

Norma / Akt prawny Zakres Co to oznacza dla Twojej firmy?
Prawo ochrony środowiska Ochrona środowiska przed skutkami działalności przemysłowej System retencji może ograniczyć skutki awaryjnego uwolnienia substancji oraz przedostania się zanieczyszczeń poza teren zakładu.
Prawo wodne Ochrona wód przed zanieczyszczeniem Bariery mogą ograniczać możliwość przedostania się chemikaliów i skażonych wód do gruntu oraz wód powierzchniowych.
Ogólne przepisy BHP Bezpieczeństwo stanowisk pracy oraz stosowania i magazynowania materiałów niebezpiecznych Środki techniczne powinny ograniczać skutki awarii oraz ryzyko narażenia pracowników.
Przepisy dotyczące czynników chemicznych Ocena i ograniczanie ryzyka związanego z występowaniem czynników chemicznych System zabezpieczenia przed wyciekiem powinien być uwzględniony w ocenie ryzyka i organizacji postępowania awaryjnego.
ATEX Ochrona przed zagrożeniem wybuchem W strefach zagrożonych wybuchem wyposażenie systemu należy dobrać odpowiednio do klasyfikacji strefy.
VdS 2564-1 Systemy retencji wód gaśniczych Może stanowić techniczny punkt odniesienia przy projektowaniu systemów przeznaczonych do zatrzymywania zanieczyszczonych wód gaśniczych.

Bariery przeciwrozlewowe dla różnych branż

Branża Typowe zagrożenie Rekomendowane rozwiązanie
Przemysł chemiczny Wycieki kwasów, zasad, rozpuszczalników i innych chemikaliów Bariery automatyczne lub manualne dobrane do scenariusza wycieku
Magazyny i logistyka Uszkodzenie beczki lub IBC podczas transportu Bariery do drzwi, bram i doków
Przemysł motoryzacyjny Oleje, paliwa i płyny technologiczne Bariery przeciwrozlewowe i wydzielone strefy retencyjne
Farmacja Odczynniki i substancje procesowe Bariery do pomieszczeń i stref technologicznych
Lakiernie i drukarnie Farby, lakiery i rozpuszczalniki Bariery dobrane z uwzględnieniem wymagań stref zagrożonych wybuchem
Magazyny substancji niebezpiecznych Duże ilości cieczy przechowywanych w beczkach i IBC Automatyczne bariery oraz systemy retencji dużych wycieków
Centra logistyczne Ryzyko uszkodzenia ładunku podczas przeładunku Bariery do doków przeładunkowych
Zakłady wyposażone w instalacje tryskaczowe Powstawanie dużych ilości zanieczyszczonych wód gaśniczych System barier do retencji wód gaśniczych

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Tak. Odpowiednio dobrana bariera może stanowić element systemu retencji wód gaśniczych. Konieczne jest jednak wcześniejsze określenie przewidywanej ilości cieczy oraz sprawdzenie szczelności całej wydzielonej strefy.

Tak. Automatyczne bariery mogą być uruchamiane sygnałem pochodzącym z SSP lub innego systemu automatyki. Możliwe jest również wykorzystanie czujników cieczy, detektorów oraz przycisków awaryjnych.

Bariera manualna jest dobrym rozwiązaniem w miejscach, w których możliwe jest szybkie zamknięcie przejścia przez pracownika zgodnie z procedurą awaryjną i nie jest wymagane automatyczne uruchomienie zabezpieczenia.

Nie zawsze. Wanna wychwytowa zabezpiecza najczęściej pojedynczy pojemnik lub grupę pojemników, natomiast bariery pozwalają wydzielić większą przestrzeń retencyjną, na przykład całe pomieszczenie lub część hali. Oba rozwiązania mogą się wzajemnie uzupełniać.

Tak. Do szerokich otworów przeznaczone są między innymi podwójne bariery pneumatyczne, w których dwa ramiona zamykają przejazd z przeciwnych stron.

Tak. Dostępne są konstrukcje przeznaczone specjalnie do doków i platform przeładunkowych, w tym systemy w kształcie litery U umożliwiające zabezpieczenie całej strefy przeładunku.

Możliwe jest przygotowanie systemu odpowiednio do warunków występujących w strefie zagrożonej wybuchem. Dobór elementów elektrycznych, sterowania i wyposażenia musi jednak wynikać z klasyfikacji konkretnej strefy oraz oceny ryzyka.

Nie bezpośrednio. Pojemność retencyjna zależy od wysokości bariery, powierzchni zabezpieczonego obszaru, ukształtowania posadzki oraz szczelności całej wydzielonej strefy.